Skip to main content
Een smartphone met een socialmediafeed verlicht een lege houten bank in de avondschemering, niemand in de buurt.

Voor veel tieners is sociale media allesbehalve een luxeprobleem. Uit groot onderzoek van de Universiteit van Amsterdam onder bijna duizend jongeren blijkt dat ze intensief scrollen, vaak de grip op hun tijd kwijtraken en moeite hebben om te minderen. Tegelijk voelen ze zich via TikTok, Snapchat en WhatsApp verbonden met vrienden en met hun groep. Opvallend: de meesten willen helemaal niet stoppen met sociale media, ze willen vooral zelf bepalen wat een gezonde balans is. En een flink deel, vooral tieners op het platteland en meisjes, zegt iets anders te missen: gewoon een plek in de buurt om elkaar echt te ontmoeten en te ontspannen.

Ouders kijken er vaak anders tegenaan. Zij zien vooral de schermtijd zelf als het probleem en grijpen naar tijdslimieten of het uitzetten van meldingen. Volgens de onderzoekers helpt dat nauwelijks. 'De digitale omgeving is ontworpen om onze aandacht vast te houden, daar zit het grote probleem', zegt communicatiewetenschapper Sindy Sumter. Apps zijn gebouwd met eindeloze feeds, korte video's en meldingen die precies daarop inspelen. Verbieden of beperken alleen werkt dus zelden, zeker niet als er voor je kind niets aantrekkelijks voor terugkomt.

Dat sluit aan bij hoe OKO naar opvoeden kijkt: niet alleen risico's wegnemen, maar vooral de dingen versterken die jongeren weerbaar maken. In het onderzoek bedachten tieners zelf oplossingen die precies dat doen, zoals een vaste pauze in de scroll-feed die hen in contact brengt met anderen, en een manier om samen iets te plannen voor na school. Thuis kun je dat kleinschalig navolgen: vraag niet alleen hoeveel schermtijd je kind heeft gehad, maar ook wat er die dag met vrienden speelde, en denk hardop mee over waar hij of zij deze week iemand zou kunnen zien. Een vast avondje zonder telefoon aan tafel werkt beter als er iets leuks tegenover staat, zoals samen een activiteit plannen.

Ook in Katwijk is dat herkenbaar: een dorp met veel sportverenigingen en een hechte gemeenschap, maar voor tieners soms weinig plekken om 's avonds gewoon af te spreken zonder dat er een programma of lidmaatschap bij hoort. Juist daar kan de vrije tijd van je kind een beschermende factor worden in plaats van een zorg. Praat met je tiener over waar hij of zij het liefst zou afspreken, en kijk samen wat er al is. De jongerenwerkers van CJG Katwijk denken graag mee over schermgebruik en sociale contacten, en zijn er ook voor ouders die twijfelen over hun aanpak.

Bron: Universiteit van Amsterdam, 'Jongeren ontwerpen alternatieven voor verslavende sociale media', 11-11-2026. Lees het hele persbericht op uva.nl.