Roken en vapen onder jongeren: vaker dan veel ouders denken
Nieuw onderzoek van het Trimbos-instituut laat zien dat sommige groepen jongeren drie keer zo vaak dagelijks roken of vapen als hun klasgenoten. Voor ouders een goed moment om het gesprek weer eens aan te gaan, ook thuis in Katwijk.
Negen procent van de jongeren in het praktijkonderwijs rookt dagelijks een sigaret, blijkt uit het landelijke EXPLORE-onderzoek van het Trimbos-instituut onder ruim 2.500 leerlingen. Bij jongeren in het speciaal onderwijs (cluster 4) is dat zelfs 11 procent. Op vmbo, havo en vwo rookt daarentegen 3 procent dagelijks: drie keer zo weinig. Vapen laat een vergelijkbaar verschil zien: 8 tot 9 procent van de jongeren in het praktijk- en speciaal onderwijs vapet dagelijks, tegenover 4 procent op de andere schooltypen.
Opvallend is dat de onderzoekers dit niet op zichzelf zien staan. Jongeren die vaker roken of vapen, voelen zich volgens hetzelfde onderzoek ook vaker eenzaam, zijn minder tevreden met hun leven en kampen vaker met emotionele problemen. Met andere woorden: hoe minder een kind zich gesteund voelt, hoe groter de kans op risicovol gedrag zoals roken en vapen. Dat is precies de logica achter OKO (Ouders van Katwijk): hoe sterker de band met ouders, school en vrienden, hoe weerbaarder een kind staat tegenover dat soort verleidingen.
Vapen is inmiddels ook geen onderwerp meer voor een kleine groep. De kleurrijke wegwerp-vapes met smaakjes als cola of bosvruchten duiken op in steeds meer klaslokalen, schoolpleinen en sportkantines, ook in Katwijk. Juist omdat zo'n vape er onschuldig en zoet uitziet, onderschatten veel ouders hoe snel een kind eraan went.
Drie dingen die kunnen helpen:
- Begin het gesprek vroeg en niet pas als je iets vermoedt. Vraag gewoon eens: "Zie je weleens vapes op school? Wat vind je daarvan?"
- Verdiep je in wat een vape precies is en hoe die wordt verkocht, met felle kleuren en kindvriendelijke smaken, zodat je niet wordt verrast als je er een tegenkomt.
- Vermoed je dat je kind meer rookt of vapet dan je lief is? Zoek het niet alleen uit. De mentor op school of het CJG Katwijk denkt kosteloos mee over hoe je dat gesprek het beste aanpakt.
Voor Katwijkse ouders die hier meer over willen weten staat de deur bij het CJG Katwijk open voor vragen over middelengebruik en de rol van ouders daarbij. OKO zet in op precies die beschermende band tussen ouders, school en vrienden, omdat die band de beste bescherming blijft tegen risicogedrag zoals roken en vapen.