Nog maar 4 op de 10 tieners eten elke dag samen met het gezin
Uit het grote HBSC-onderzoek onder scholieren blijkt dat samen eten en makkelijk kunnen praten met ouders minder vanzelfsprekend worden naarmate kinderen ouder worden. Juist dat gewone contact beschermt tieners.
Van de 12-jarigen eet 42 procent elke dag minstens één keer samen met het gezin. Bij 16-jarigen is dat nog maar 33 procent. Dat staat in het nieuwe HBSC-onderzoek van de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut, dat deze week verscheen. Ruim 7.000 scholieren uit groep 8 en de middelbare school vulden de vragenlijst in.
Er zit ook goed nieuws in. De meeste tieners voelen veel steun van hun gezin (72 procent op de middelbare school) en ruim 8 op de 10 kunnen makkelijk met hun vader of moeder praten als ze ergens mee zitten. Maar tussen 12 en 15 jaar neemt die steun duidelijk af, en vooral meisjes voelen zich minder gesteund dan een paar jaar geleden. Tegelijk voelt bijna een kwart van de tieners dat hun ouders ze te veel beschermen. Tieners zoeken dus wat meer ruimte, terwijl ze hun ouders nog steeds hard nodig hebben.
Dat evenwicht is precies waar het IJslandse preventiemodel om draait, waar OKO in Katwijk mee werkt. Tijd met je ouders, een vast moment aan tafel en iemand thuis die luistert: het zijn beschermende factoren die de kans op problemen met alcohol, roken en somberheid kleiner maken. Het onderzoek laat ook zien dat veel tieners lang met hun beste vriend of vriendin over problemen praten. Dat is fijn, maar bijna 4 op de 10 blijven daarbij vooral samen piekeren. Een ouder die ook meedenkt, helpt om uit dat rondje te komen.
Drie dingen die kunnen helpen
- Kies een paar vaste momenten per week om samen te eten, ook als het niet elke dag lukt. Telefoons van tafel maakt het gesprek makkelijker.
- Vraag niet alleen hoe het op school ging, maar ook waar je kind zelf mee bezig is. Luister eerst, en geef pas daarna advies.
- Geef je tiener stap voor stap meer vrijheid, en spreek samen af wat wel en niet kan. Zo voelt je kind vertrouwen, en blijf jij in beeld.
Merk je dat het contact met je tiener stroever loopt, of maak je je zorgen? Bij CJG Katwijk kun je gratis en zonder verwijzing terecht met al je vragen over opvoeden en opgroeien, in Katwijk aan Zee (Schimmelpenninckstraat 10) en in Rijnsburg (Rogstraat 2).
Bron: Universiteit Utrecht en Trimbos-instituut, 'HBSC 2025: Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland', 21-09-2026. Lees het hele rapport op trimbos.nl.